Obrazy w mieszkaniu

obraz pokojObraz to termin umowny, ponieważ nie każdy jest posiadaczem oryginalnego dzieła malarskiego starych lub nowych mistrzów. Mianem tym określa się również reprodukcję, grafikę, rysunek, fotografię. Podobnie jak obrazy eksponuje się tkaninę artystyczną (gobeliny, kilimy, makaty z aplikacjami itp.), lustra w ozdobnych ramach oraz rzeźby.
Na najcenniejsze lub najbardziej ulubione dzieła przeznacza się w pokoju dziennym ścianę (lub ściany „ekspozycyjną” – jest to przeważnie część ściany nad regałem, siedziskiem lub innym sprzętem. Obrazy wiesza się tak, aby ich środki znalazły się na wysokości oczu człowieka stojącego, ok. 150…170 cm od poziomu podłogi. Wysokość ta zależna jest jeszcze od wymiarów obrazu i wielkości pokoju, w którym będzie eksponowany; duży obraz wymaga dużej płaszczyzny ściany i wiele przestrzeni wokół, aby można było właściwie go kontemplować. Każde dzieło sztuki należy wieszać na ścianie z zachowaniem właściwych relacji do stojących obok mebli -wyklucza to mechaniczne umieszczenie obrazu na środku płaszczyzny. Ściana z zawieszonymi obrazami powinna stanowić jednolitą kompozycję z innymi elementami wnętrza.

Grupując obrazy można komponować układy symetryczne i asymetryczne oraz, jeśli wiesza się jeden obraz duży i wokół niego małe, układ typu „matka i dzieci”. Grupa symetryczna to zestaw większej liczby obrazów o podobnych rozmiarach, ramach i charakterze, zawieszonych w układzie prostym, statycznym, posiadającym osie symetrii. Dużo ciekawsze efekty osiąga się stosując zgrupowanie asymetryczne, które skupia na jednej ścianie zestaw obrazów o różnych wymiarach, kształtach i ramach, reprezentujących różne techniki artystyczne. Kompozycja dowolna jest rzeczą trudną, wymagającą wyczucia plastycznego oraz wielu prób i przymiarek. Układ asymetryczny potrzebuje też niekiedy, dla zachowania równowagi całości, dodatkowych elementów dekoracyjnych (np. roślin ozdobnych, rzeźby, lampy itp.). Aby ujednolicić różne w formie i wielkości rysunki, grafiki, akwarele i fotografie, można wprowadzić jednakowe w kolorze papierowe passe-partout (czyt. paspartu) – dodatkowe obramowanie nałożone na rycinę przed osłonięciem całości szybą i oprawą w ramę. Passe-partout powiększa obraz, daje mu głębię, podkreśla koloryt. Odrębnym zagadnieniem są też ramy do obrazów, które zmieniały swój kształt przez wieki, od bardzo bogatych, rzeźbionych, złoconych elementów drewnianych lub gipsowych, po proste, cienkie listewki. Wybór rodzaju ram jest zależny od charakteru dzieła, które mają „oprawiać” oraz od upodobań domowego projektanta. Należy jednak unikać ciężkich, przesadnie szerokich i ozdobnych ram zestawionych w jednej grupie. Rama nie powinna być elementem agresywnym, ważniejszym od samego dzieła. Sposoby mocowania obrazów na ścianie to również sprawa indywidualnych rozwiązań (od widocznych gwoździ, poprzez ukryte haki i bolce, do „wystawienniczych” listew pod sufitem, na których wiesza się obrazy za pomocą różnej długości nylonowych sznurków). Na ekspozycję ruchomą, zmienianą co pewien czas (np. fotogramów lub rysunków wykonanych przez domownika) instaluje się stały, duży ekran wykonany z płyty pilśniowej wykończonej listewkami, malowany na kolor ściany.

Forma mebla

meble kuchniaForma mebla oraz jego rozwiązania konstrukcyjne ulegają stałym zmianom. Dowodzą tego odznaczające się prostotą i fantazją eksponaty na wystawach architektury wnętrz, prezentowane przez zawodowych projektantów. W pokoju dziennym zyskały sobie prawo obywatelstwa meble budowane ze skrzynek, pojemników i innych opakowań, meble z papieru lub tworzyw sztucznych, meble „ogrodowe” typu leżanki, meble wykonane z tkanin, rurek metalowych, siatki metalowej, szkła, gąbki lateksowej itp. Wybór spośród pomysłów zapożyczonych i własnych jest praktycznie nieograniczony, a przez to bardzo trudny. Zwraca uwagę też różnorodność materiałów stosowanych do konstrukcji mebli, materiałów niekonwencjonalnych, burzących odwieczną hegemonię drewna. Możliwość zastosowania różnych surowców powinna ułatwić pracę majsterkowiczom. Najważniejszą sprawą jest umiejętne zerwanie ze stereotypami i wiara we własne siły. Przy projektowaniu mebli służących do siedzenia lub leżenia należy zawsze pamiętać o podstawowych parametrach ergonometrycznych człowieka, wyznaczających wymiary siedziska i legowiska (ich długość, szerokość, wysokość).
Udział mebli tapicerskich wśród sprzętów, składających się na wyposażenie pokoi, jest na tyle duży, że ich wykończenie, czyli materiały obiciowe (bawełna, jedwab, len, włókna syntetyczne czy skóra naturalna, skaj, derma) stanowią ważny element współtworzący ogólny nastrój kolorystyczny wnętrza. Wybór rodzaju tkaniny meblowej, jej koloru, wzornictwa i faktury przypomina wybór tkanin zasłonowych. Należy unikać tkanin drukowanych o dużej skali wzoru, używając częściej materiałów jednobarwnych, o wyraźnej fakturze i splotach tkackich (grube płótno bawełniane i lniane, sztruks, welwet itp.). Tkanina może być dzisiaj traktowana również jako materiał konstrukcyjny „całego” mebla, a nie tylko jako dodatek – tapicerskie obicie. Z płótna można uszyć kieszenie-półki i różnego rodzaju pojemniki. Tkaninowe pokrowce wypełnione gąbką to gotowe fotele i siedziska; usztywnione fiszbinami harmonijkowe drzwi i parawany – to kolejne tkaninowe sprzęty.

Meble w mieszkaniu

mebleTrudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, jaki ma być konkretny mebel w danym pomieszczeniu. Jego kształt i kolor to znów wypadkowa wielu czynników, a przede wszystkim sprawa decyzji użytkowników mieszkania. Jak już wspomniano, warto poszukiwać zestawień mebli pojedynczych, „wyrwanych” ze sztywnych kompletów (mogą to być elementy starych zestawów wymieszane z innymi, „luźnymi” sprzętami). Wynika z tego, że nie obowiązuje już w takim stopniu, jak przed laty, czystość stylu mebli ustawionych w jednym pokoju. Dla miłośników i kolekcjonerów mebli-antyków zasada zachowania jednolitego w każdym detalu charakteru wnętrza jest nadal aktualna, jednocześnie równie poprawne jest zestawienie jednego mebla starego ze sprzętami nowoczesnymi lub odwrotnie – wprowadzenie mebla współczesnego między sprzęty „staroświeckie”.

Nie obowiązuje również zasada stosowania we wnętrzu jednego gatunku drewna dla całości wyposażenia (np. „garnitur” orzechowy, jesionowy itp.). Obecnie można mieszać meble wykonane z jasnej sosny z meblami mahoniowymi lub z malowanymi na kolor biały czy granatowy. Obok szlachetnych kolorów naturalnego drewna (wykończonego lakierem półmatowym lub matowym) występują w meblarstwie wszystkie możliwe kolory od bieli do czerni włącznie. W dodatku szafy czy krzesła mogą być terenem eksperymentów malarskich, czyli mogą być dekorowane ręcznie wykonanymi malowidłami o motywach geometrycznych, roślinnych lub abstrakcyjnych w zależności od inwencji domowych twórców.

Żaluzje i okiennice

zaluzjeŻaluzje i okiennice stosowane od wieków w krajach południowych, jako ochrona mieszkania przed nadmiarem słońca, w naszym klimacie można wykorzystać jako element dekoracyjny. Forma okiennic i ich wzornictwo ulegają stałej zmianie; wybór najbardziej korzystnego rozwiązania, projekt i jego realizację najlepiej zrobić samemu. Jako zasłonę można też potraktować niebanalny, rzadki „żywopłot” utworzony z roślin pnących. Żywa, zielona zasłona powstaje z pędów oplatających sznurki rozpięte między dwoma prętami, a cała konstrukcja mocowana jest przed szybami.

Wykańczając okna w sposób tradycyjny należy bardzo starannie dobierać tkaniny, których kolorystyka (niezbyt agresywna) i skala wzoru (raczej mała) powinny być skoordynowane z pozostałymi elementami wnętrza. Przy aranżacji ściany z oknem -prowadnice-szyny można ukryć za karniszem (prosta lub ozdobna deska umocowana do sufitu), można wyeksponować miejsce zawieszenia, zmieniając prowadnice na drewniany lub metalowy pręt, po którym przesuwają się duże kółka przyszyte do tkaniny, wreszcie można „zgubić” prowadnice i zaczepy w odpowiednio wymodelowanej tkaninowej falbanie itp. Obok okien, we wnętrzach mieszkalnych występują jeszcze inne otwory w ścianach – są nimi drzwi.

Można je pomalować i za pomocą koloru „wtopić” w ścianę lub z niej „wydobyć”; można ich powierzchnie okleić tapetą, fornirem drewnianym, tkaniną lub ukryć za dużą taflą lustra. Wybór sposobu wykończenia należy do użytkowników – warto jednak nawet typowe drzwi z matową szybą uszlachetnić, dodając tadną, drewnianą listwę w miejsce plastykowej, wymieniając standardowe aluminiowe okucia i klamki na mosiężne itp.

Budownictwo